मासिक पाळीपूर्वी चेहऱ्यावर वारंवार पिंपल्स येताय? शरीराच्या हार्मोनल संकेताकडे दुर्लक्ष करणे ठरू शकते धोकादायक
pimples before period अनेक महिलांना मासिक पाळी सुरू होण्याच्या काही दिवस आधी चेहऱ्यावर पिंपल्स येण्याचा त्रास जाणवतो.
Frequently get pimples on face before period Ignoring hormonal signals could prove dangerous : अनेक महिलांना मासिक पाळी सुरू होण्याच्या काही दिवस आधी चेहऱ्यावर पिंपल्स येण्याचा त्रास जाणवतो. त्वचा स्वच्छ दिसू लागली की अचानक हनुवटी, जॉलाइन किंवा गालांच्या भागावर वेदनादायक पिंपल्स दिसू लागतात. अनेकदा यामागे स्किनकेअर उत्पादने किंवा आहाराला जबाबदार धरले जाते. मात्र, तज्ज्ञांच्या मते याचे प्रमुख कारण म्हणजे शरीरात होणारे हार्मोनल बदल.
पाळीपूर्वी पिंपल्स का येतात?
आरोग्यविषयक माहिती देणाऱ्या Flo Health या संकेतस्थळानुसार, साधारण 28 दिवसांच्या मासिक पाळीच्या चक्रात शरीरातील विविध हार्मोन्सच्या पातळीत सतत बदल होत असतात. सुरुवातीला इस्ट्रोजेनचे प्रमाण वाढते, त्यानंतर प्रोजेस्टेरॉनची पातळी वाढते. मात्र, पाळी जवळ येताच इस्ट्रोजेन आणि प्रोजेस्टेरॉन दोन्ही कमी होतात, तर टेस्टोस्टेरॉनचा प्रभाव तुलनेने वाढतो. याच बदलांचा थेट परिणाम त्वचेवर दिसून येतो.
तेलग्रंथी अधिक सक्रिय होतात
पाळीपूर्वी वाढलेल्या प्रोजेस्टेरॉनमुळे त्वचेतील तेलग्रंथी (Oil Glands) अधिक सक्रिय होतात. त्यामुळे सीबम (त्वचेतील नैसर्गिक तेल) अधिक प्रमाणात तयार होते. यामुळे त्वचेची छिद्रे (पोर्स) बंद होऊ लागतात आणि अतिरिक्त तेल बाहेर न पडल्याने पिंपल्स निर्माण होतात.
चेहऱ्याच्या कोणत्या भागावर जास्त परिणाम होतो?
टेस्टोस्टेरॉनचा प्रभाव वाढल्याने तेलाचे प्रमाण अधिक वाढते. हे अतिरिक्त तेल, धूळ, मृत त्वचेच्या पेशी आणि घाण यांच्यासोबत मिसळून त्वचेची छिद्रे बंद करते. त्यामुळे बॅक्टेरियांची वाढ होऊन सूज, लालसरपणा आणि संसर्ग होऊ शकतो. परिणामी ब्लॅकहेड्स, व्हाईटहेड्स, पूयुक्त पिंपल्स, त्वचेखाली गाठी आणि वेदनादायक सिस्ट तयार होऊ शकतात. विशेषतः हनुवटी आणि जॉलाइनचा भाग हार्मोनल अॅक्नेमुळे सर्वाधिक प्रभावित होतो.
पिंपल्स टाळण्यासाठी काय करावे?
ही समस्या काही सोप्या सवयींमुळे बऱ्याच प्रमाणात नियंत्रित करता येऊ शकते. चेहरा नियमित स्वच्छ ठेवणे, वारंवार चेहऱ्याला हात न लावणे, मोबाईलची स्क्रीन स्वच्छ ठेवणे आणि धूम्रपान टाळणे फायदेशीर ठरते. तसेच योग्य वजन राखणेही महत्त्वाचे आहे, कारण लठ्ठपणामुळे हार्मोनल संतुलन बिघडू शकते. तज्ज्ञ झिंक, ओमेगा-3 फॅटी अॅसिड तसेच व्हिटॅमिन A, C, D आणि E युक्त आहार घेण्याचा सल्ला देतात. सीफूड, सुका मेवा, पनीर, पालक आणि इतर पौष्टिक पदार्थ त्वचा निरोगी ठेवण्यास मदत करतात. मात्र, केवळ जीवनसत्त्वांवर अवलंबून न राहता संतुलित आहार आणि योग्य स्किनकेअर दिनचर्या पाळणे अधिक आवश्यक आहे.
डॉक्टरांचा सल्ला कधी घ्यावा?
पिंपल्स वारंवार येत असतील, वेदनादायक असतील किंवा तीव्र स्वरूप धारण करत असतील, तर त्वचारोगतज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा. काही प्रकरणांमध्ये औषधोपचार, हार्मोनल थेरपी किंवा इतर वैद्यकीय उपचारांची गरज भासू शकते. त्यामुळे मासिक पाळीपूर्वी येणाऱ्या पिंपल्सकडे केवळ सौंदर्यविषयक समस्या म्हणून न पाहता, शरीर देत असलेल्या महत्त्वाच्या हार्मोनल संकेतांपैकी एक म्हणून गांभीर्याने घेणे आवश्यक आहे.